
|
აივ ინფექციის გავრცელება საქართველოში მართალია, მსოფლიო სტატისტიკით საქართველო მიეკუთვნება აივ ინფექცია/შიდსის დაბალი პრევალენტობის ქვეყნებს და, რაც კიდევ უფრო საინტერესოა, ამ ქვეყნებს შორისაც ერთ-ერთი ყველაზე ბოლო ადგილი უკავია, მაგრამ, მეორეს მხრივ, შიდსის ეპიდემიის კანონზომიერებიდან გამომდინარე, აივ ინფექცია/შიდსის რეგისტრირებული შემთხვევების უკან დგას დაახლოებით 4000-მდე არარეგისტრირებული შემთხვევა. ეს კი ისეთი მცირერიცხოვანი ქვეყნისათვის, როგორიც საქართველოა, უკვე საკმაოდ სოლიდური რიცხვია. ![]() რამდენიმე წლის წინ უცხოელი ექსპერტები ქვეყანაში არსებული ფაქტორების გათვალისწინებით გვაფრთხილებდნენ, რომ საქართველოს შიდსის ფართომასშტაბიანი ეპიდემია ემუქრებოდა. ეს განგაში განსაკუთრებით გაძლიერდა უკრაინასა და რუსეთში ბოლო დროს განვითარებული მოვლენების შემდეგ, სადაც ფაქტიურად ერთ წელიწადში აივ ინფექცია/შიდსის შემთხვევების რაოდენობამ ორჯერ და მეტად მოიმატა. უცხოელი ექსპერტების პროგნოზი არ ეფუძნებოდა მხოლოდ მეზობელ ქვეყნებში შექმნილი ვითარების საქართველოსა და ზოგადად კავკასიის ქვეყნებზე შესაძლო გავლენის ანალიზზე. ასეთი განცხადებების საფუძველს ქვეყნის შიგნით მოქმედი მთელი რიგი ფაქტორებიც იძლეოდა, კერძოდ, აივ/ინფექცია შიდსის გავრცელების ხელის შემწყობი ფაქტორები საქართველოში
აღნიშნულის გათვალისწინებით სავარაუდოა, რომ საქართველოში აივ ინფექცია/ შიდსის ეპიდემია ახლა იწყებს ძალების მოკრებას. საქართველოში აივ ინფექცია/შიდსის პირველი შემთხვევა გამოვლინდა 1989 წელს.
საქართველოში აივ ინფექციის რეგისტრირებულ შემთხვევათა რიცხვი საქართველოში 2010 წლის 5 სექტემბრის მონაცემებით ინფექციური
პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკულ ცენტრში რეგისტრირებულია: შიდსის ვირუსით ინფიცირების 2519 შემთხვევა შიდსი განუვითარდა 1377 პაციენტს, 543 გარდაიცვალა. 2010 წელს გამოვლინდა 283 ახალი შემთხვევა. არვ მკურნალობაზეა 732 პაციენტი, მათგან 28 - ბავშვი. გამოვლენილი შემთხვევებიდან იძულებით გადაადგილებული პირია - 215. აივ ინფიცირებულთა განაწილება გადაცემის გზების მიხედვით
აივ ინფიცირებულთა განაწილება რეგიონების მიხედვით
საქართველოში გამოვლენილი აივ-ინფექციის ახალ
შემთხვევათა საქართველოში აივ ინფექციის გავრცელების თავისებურებანი ისეთივეა, როგორც აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში. შიდსის გავრცელების უპირველეს რისკ-ჯგუფს აქაც ინტრავენური ნარკომანები წარმოადგენენ. მაგრამ, როგორც სხვა ქვეყნების გამოცდილება გვიჩვენებს, შიდსის ეპიდემია არ შემოიფარგლება მხოლოდ ნარკომანთა წრით, შიდსის შემდეგი მსხვერპლნი ნარკომანთა სქესობრივი პარტნიორები იქნებიან. შიდსის საფრთხე ყველას ემუქრება.
აივ ინფექციის გავრცელება მსოფლიოში
ეპიდემიის დაწყებიდან დღემდე გარდაიცვალა 20 მილიონი ადამიანი. მხოლოდ 2005 წელს დაინფიცირდა - 4,9 მილიონი ადამიანი. მათ შორის:
2005 წელს სულ გარდაიცვალა - 2,9 მილიონი ადამიანი.
აღსანიშნავია, რომ მსოფლიოში ინფიცირების ახალი შემთხვევების ნახევარი 15-დან 24 წლის ასაკზე მოდის. ამასთან, თუ ეპიდემიის დასაწყისში აივ ინფიცირებული მამაკაცების რაოდენობა მნიშვნელოვნად აღემატებოდა ინფიცირებული ქალების რაოდენობას, უკანასკნელ წლებში პროპორცია დაირღვა და 2002 წლიდან მსოფლიოში შიდსის ვირუსით ინფიცირებულთა თითქმის ნახევარი ქალებმა და გოგონებმა შეადგინეს. განსაკუთრებული მსჯელობის საგანია შიდსის გამო დაობლებული ბავშვები. მხოლოდ, სუბ-საჰარულ აფრიკაში შიდსის შედეგად დაახლოებით 12 მილიონ ბავშვს დაეღუპა ერთი ან ორივე მშობელი. აივ ინფექცია/შიდსის ყველაზე მეტი შემთხვევა ოფიციალურად აღრიცხულია აშშ-ში. თუმცა რეალურად ინფიცირებულთა რაოდენობა ყველაზე მეტია აფრიკის კონტინენტზე (28,5 მლნ ანუ მსოფლიოს ინფიცირებულთა ნახევარზე მეტი). განსაკუთრებული კრიზისია სუბსაჰარული აფრიკის ქვეყნებში, სადაც ზოგიერთ ქვეყანაში მოსახლეობის 32%-ია ინფიცირებული. სუბსაჰარული აფრიკის ქვეყნებში აივ ინფექციის გადაცემის ძირითადი გზა ჰეტეროსექსუალური კონტაქტებია. ამერიკის კონტინენტზე აივ ინფექცია აშშ-ს შემდეგ ყველაზე ფართოდ ბრაზილიასა და მექსიკაში არის გავრცელებული. ევროპაში შიდსი ყველაზე მეტად გავრცელებულია საფრანგეთში, ესპანეთსა და იტალიაში. აგრეთვე გერმანიაში, ინგლისში, შვეიცარიასა და დანიაში. ევროპაში (განსაკუთრებით სამხრეთ ევროპის ქვეყნებში) აივ ინფექციის გავრცელების ძირითადი მიზეზი ინტრავენური ნარკომანიაა. აზიის კონტინენტი დიდი ხნის მანძილზე აივ ინფექციისაგან თავისუფალ ზონად ითვლებოდა, ამჟამად კი ახალი შემთხვევების გამოვლინების მხრივ აზია ერთ-ერთ პირველ ადგილზე აღმოჩნდა. განსაკუთრებით შემაშფოთებელი სტატისტიკაა სამხრეთ და სამხრეთ აღმოსავლეთ აზიაში (პირველ რიგში ტაილანდსა და ინდოეთში). 2001 წლის ბოლოსათვის აზიაში ინფიცირებულთა რაოდენობამ 6 მილიონს მიაღწია და მათ შორის 1 მილიონი მხოლოდ 2001 წელს დაინფიცირდა. ეპიდემია ძალას იკრებს აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში, სადაც მსოფლიოში აივ ინფექციის ყველაზე სწრაფი აღმავლობა დაფიქსირდა. 1995 წელს ეპიდაფეთქება აღინიშნა უკრაინასა და ბელორუსიაში. უკრაინაში მოსახლეობის 1%-ია ინფიცირებული. 1998 წლიდან კი აივ ინფექციის სწრაფი აღმავლობა აღინიშნა რუსეთში, სადაც ყოველწლიურად ორმაგდება ინფიცირებულთა რაოდენობა. აივ ინფექცია/შიდსის გავრცელების ძირითადი გზა აღმოსავლეთ ევროპის ქვეყნებში ინტრავენური ნარკომანიაა, თუმცა სულ უფრო იზრდება ჰეტეროსექსუალური კონტაქტებით ვირუსის გადაცემის შემთხვევები. საყურადღებოა აივ ინფიცირებულ ორსულ ქალთა და ახალშობილთა რაოდენობის მზარდი დინამიკა. აღნიშნულის გათვალისწინებით სახეზეა შიდსის ვირუსის რისკის ჯგუფის პირებიდან მოსახლეობის ფართო ფენებში გავრცელების ტენდენცია. |