თბილისი, ლუბლიანას ქ. N70
AIDS Center LOGO
სს თ. ცერცვაძის სახელობის ინფექციური პათოლოგიის, შიდსისა და კლინიკური იმუნოლოგიის სამეცნიერო-პრაქტიკული ცენტრი
თბილისი, ლუბლიანას ქ. N70
პალიატიური დახმარება პალიატიური დახმარება
მხარდაჭერა

პალიატიური დახმარება

პალიატიური დახმარება გულისხმობს იმ პრობლემების დროულ გამოვლენასა და გადაწყვეტას, რომლებიც თან ახლავს განუკურნებელ დაავადებებს ტკივილისა და დაავადების სხვა გამოვლინებების შემსუბუქება, ფსიქოლოგიური, სოციალური და სულიერი მხარდაჭერის აღმოჩენა, რომლის მთავარი მიზანია დაავადებულის და მისი ახლობლების ცხოვრების ხარისხის გაუმჯობესება.

პალიატიური დახმარების ძირითადი პრინციპები

ტკივილის და დაავადების სხვა მძიმე გამოვლინებების მაქსიმალური შემსუბუქება;
სიცოცხლის და სიკვდილის, როგორც ბუნებრივი პროცესების სრული აღიარება;
არ დაჩქარდეს სიკვდილის პროცესი, მაგრამ არც ტანჯვა გახანგრძლივდეს ხელოვნურად;
სამედიცინო დახმარებას თან ახლდეს სულიერი და ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა;
რაც შეიძლება მეტად შენარჩუნდეს და გახანგრძლივდეს პაციენტის აქტიური ცხოვრება;
პაციენტის სიცოცხლეში, ასევე სიკვდილის შემდეგ - ფსიქოლოგიური მხარდაჭერა ნათესავებისთვის;
მრავალპროფილიანი დახმარების ჩართვა, რომელიც მოიცავს ფსიქოლოგის კონსულტაციებსაც;
პაციენტის მდგომარეობის მიხედვით გამოყენებული იქნეს ქიმიო და სხივური თერაპიის მეთოდებიც.

რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი?

პალიატიური დახმარება – აივ ინფიცირებულთა და შიდსით დაავადებულთა კომპლექსური დახმარების აუცილებელი კომპონენტია: ტკივილი, დიარეა, ხველება, ჰაერის უკმარისობა, გულისრევა, სისუსტე, დაღლილობა, ცხელება, აზროვნების არევა – ეს არის დაავადების გამოვლინებები, რომლებთანაც უხდებათ შეხება ამ ადამიანებს.

ასეთი დახმარების გარეშე სიმპტომები მკურნალობის გარეშე რჩება, რაც ხელს უშლის ნორმალურ ცხოვრებას. საზოგადოებისთვის კი პალიატიური დახმარების ნაკლებობა ვლინდება საავადმყოფოების გადატვირთვით და რესურსების არაეფექტური ხარჯვით.

ზოგადი პრინციპები და კრიტერიუმები

პალიატიური მკურნალობა მოიცავს სიმპტომურ მკურნალობას და დახმარებას ტერმინალური მდგომარეობის დროს. მისი აღმოჩენა შესაძლებელია სახლის პირობებში, საავადმყოფოებსა და ჰოსპისებში. პალიატიური დახმარება აუცილებელია, თუ:

    პაციენტი უარს აცხადებს მკურნალობაზე და სურს მიიღოს პალიატიური დახმარება;
    ძირითადი დაავადების სპეციფიკური მკურნალობა არ არის შემუშავებული ან ხელმისაწვდომი;
    გამოკვლევები მოწმობენ, რომ მკურნალობის ფონზე პაციენტის მდგომარეობა აღარ გაუმჯობესდება;
    ადექვატური მკურნალობის მიუხედავად, პაციენტის მდგომარეობა სტაბილურად უარესდება.
შიდსთან ბრძოლის რეგიონული ცენტრები კოორდინირებას გაუწევენ პალიატიური დახმარების აღმოჩენას გაცემული მიმართვების საფუძველზე.
არასამთავრობო ორგანიზაციებს (NGOs) ეძლევათ საშუალება გაუწიონ პალიატიური დახმარება ეროვნული სტანდარტების შესაბამისად.
პალიატიური დახმარება უნდა აღმოუჩნდეს ყველა საჭირო პაციენტს; უარის თქმა პოლიტიკური ან სოციალური მიზეზებით დაუშვებელია.
თანმხლები დაავადებების მკურნალობა (ტუბერკულოზი, ართ, ჩანაცვლებითი თერაპია) უნდა მიმდინარეობდეს აივ ინფექციის სტადიისგან დამოუკიდებლად.

მომაკვდავი ავადმყოფის დახმარება (ტერმინალური მოვლა)

სიკვდილისთვის მომზადება

  • შეეცადეთ მოაგვაროთ ავადმყოფის ურთიერთობა ოჯახის წევრებთან.
  • განიხილეთ მტკივნეული საკითხები: ბავშვებზე მზრუნველობა, სწავლა, ძველი უთანხმოებები.
  • უამბეთ ავადმყოფს, რომ ის უყვართ და ის ყოველთვის ეмаხსოვრებათ.
  • დაეხმარეთ ავადმყოფს სინანულისა და დანაშაულის გრძნობის დაძლევაში.
  • ავადმყოფის სურვილის მიხედვით დაუკავშირდით მის სულიერ მოძღვარს.

მოვლა და თანაგრძნობა

  • გამოამჟღავნეთ თანაგრძნობა: არ დატოვოთ მარტო, შეეხეთ ხელზე, მოუსმინეთ.
  • შექმენით კომფორტული პირობები: დაუსველეთ ტუჩები, პირი, თვალები.
  • მკაცრად შეინარჩუნეთ თეთრეულის სისუფთავე, სიმშრალე და კანის მოვლა.
  • ცხელებისა და ტკივილის დროს მიეცით ანალგეტიკები 24 საათის განმავლობაში.
  • ავადმყოფის სურვილით მიეცით დასალევი და საკვების მცირე ულუფები.
კოორდინაცია და მიმართვის სისტემა
რეგიონალური ცენტრები გაუწევენ კოორდინაციას პაციენტების მიმართვას საჭიროებისამებრ.
სხვა დაწესებულებებმა მიმართვის დაწყებისას უნდა დაამყარონ მჭიდრო კავშირი შიდსის ცენტრთან.
არასამთავრობო სექტორი არის ცენტრის აქტიური პარტნიორი მომსახურების მიწოდებაში.
თუ ავადმყოფი იტარებდა ართ-ს ან ჩანაცვლებით თერაპიას, აუცილებელია უწყვეტი უზრუნველყოფა.