მართალია, აივ ინფექციას პათოგნომური კლინიკური ნიშნები არ გააჩნია, მაგრამ მაინც შეიძლება გამოიყოს სიმპტომებისა და დაავადებების ჯგუფი, რომელთა დროს პირველ რიგში ეჭვი უნდა იქნას მიტანილი აივ ინფექცია/შიდსზე.
ამასთან, აუცილებლად უნდა იქნეს გათვალისწინებული ეპიდემიოლოგიური მონაცემები (მაღალი რისკის ჯგუფი, აივ ინფიცირებულთან კონტაქტი და სხვა), გარდა ამისა, აივ ინფექციაზე გამოკვლეულ უნდა იყვნენ სგგდ ავადმყოფები, B და C ჰეპატიტის ვირუსით ინფიცირებულნი, ტუბერკულოზით დაავადებულნი.
აივ ინფექციის ბუნებრივ მიმდინარეობაში (მკურნალობის გარეშე) გამოყოფენ შემდეგ სტადიებს:
| სტადია / პერიოდი | ხანგრძლივობა |
|---|---|
| ვირუსის ორგანიზმში შეჭრიდან ასიმპტომური პერიოდი | 2-3 კვირა |
| მწვავე რეტროვირუსული სინდრომი | 2-3 კვირა |
| კლინიკური გაუმჯობესება და სეროკონვერსია | 2-4 კვირა |
| ასიმპტომური ქრონიკული აივ ინფექცია | საშუალოდ 8 წელი |
| სიმპტომური აივ ინფექცია/შიდსი | საშუალოდ 1,3 წელი |
| სიკვდილი | — |
აივ ინფექციის პირველადი გამოვლინებაა მწვავე რეტროვირუსული სინდრომი, რომელსაც თან ახლავს CD4+ ლიმფოციტების რიცხვის მკვეთრი დაქვეითება, პლაზმაში ვირუსის მაღალი კონცენტრაცია (ვირემია). მისთვის დამახასიათებელია შემდეგი სიმპტომები, რომლებიც სხვადასხვა სიხშირით ვლინდება:
| სიმპტომი | სიხშირე (%) |
|---|---|
| ცხელება | 96% |
| ადენოპათია | 74% |
| ფარინგიტი | 70% |
| გამონაყარი (ერითემატოზული მაკულოპაპულური გამონაყარი სახესა და ტანზე, იშვიათად – ხელისა და ფეხის გულებზე) | 70% |
| მიალგია | 54% |
| თავის ტკივილი | 43% |
| დიარეა | 32% |
| სისუსტე და მოთენთილობა | 27% |
| ჰეპატოსპლენომეგალია | 14% |
| წონაში კლება | 13% |
| ნევროლოგიური გამოვლინებები (ასეპტიური მენინგიტი, მენინგოენცეფალიტი, პერიფერიული ნეიროპათია, გიიენ-ბარეს სინდრომი) | 12% |
| რძიანა | 12% |
შემდეგი ფაზა არის კლინიკური გაუმჯობესების ფაზა, რომლის დროსაც აღინიშნება პლაზმაში ვირემიის შემცირება, ციტოტოქსიური T ლიმფოციტებით განპირობებული იმუნური პასუხი. დაავადების შემდეგი სტადია არის ასიმპტომური ქრონიკული აივ ინფექცია, როდესაც კლინიკური გამოვლინებები არ აღინიშნება და მყარდება განსაზღვრული კავშირი CD4+ ლიმფოციტების რიცხვსა და აივ რნმ–ის კონცენტრაციის შორის. CD4+ ლიმფოციტების რიცხვის დაქვეითება კავშირშია ვირუსული დატვირთვის მატებასთან, რაც შიდსის განვითარებისა და ავადმყოფის სიკვდილის მიზეზია.
დაავადების გვიანი სტადია ხასიათდება CD4+ ლიმფოციტების რიცხვის დაქვეითებით ნაკლები 200 უჯრედი/მმ³ და ოპორტუნისტული ინფექციების, ზოგიერთი სიმსივნის, განლევის სინდრომის და ნევროლოგიური გართულებების განვითარებით. არანამკურნალებ პაციენტებში სიცოცხლის ხანგძლივობა მას შემდეგ, რაც CD4+ ლიმფოციტების რიცხვი 200 უჯრედი/მმ³–მდე დაქვეითდება, 3.7 წელია; ხოლო თუ შიდსთან ასოცირებული პირველი კლინიკური ნიშნების გამოვლენის მომენტისთვის CD4+ ლიმფოციტების რიცხვი უდრის ან ნაკლებია 60-70 უჯრ/მმ³-ში, მაშინ ავადმყოფის სიცოცხლის ხანგრძლივობა საშუალოდ 1.3 წელია.
შიდსის კლინიკური გამოვლინებანი მეტად მრავალფეროვანია. შიდსით დაავადებულს ღრма იმუნოდეფიციტის ფონზე შეიძლება განუვითარდეს პრაქტიკულად ნებისმიერი ინფექცია და სიმსივნე. ოპორტუნისტული ეწოდება ინფექციას, რომლის გამომწვევი ჩვეულებრივ შეიძლება ჯანმრთელი ადამიანის ორგანიზმშიც ბინადრობდეს და არ იწვევდეს პათოლოგიას, მაგრამ იმუნოკომპრომეტირებულ პირებში იწვევს მძიმე დაავადებას, რომელიც ცუდად ექვემდებარება მკურნალობას.
| CD4+ ლიმფოციტების რიცხვი | ინფექციური გართულებები | არაინფექციური გართულებები |
|---|---|---|
| >500 / მმ³ |
|
|
| 200 - 500 / მმ³ |
|
|
| <200 / მმ³ |
|
|
| <100 / მმ³ |
|
— |
| <50 / მმ³ |
|
|
აივ დაავადების დაყოფა ექვს ძირითად კატეგორიად კლინიკურ პრაქტიკაში:
შიდსი ერთი კონკრეტული ვირუსით გამოწვეული დაავადებაა, მაგრამ ამავე დროს იგი წარმოადგენს ამ ვირუსით გამოწვეული იმუნოდეფიციტის ფონზე განვითარებულ დაავადებათა სპექტრს. ამის გამო შიდსის კლინიკური გამოვლინებანი იმდენად მრავალფეროვანი შეიძლება იყოს, რომ შიდსის დიაგნოზის დადგენა მხოლოდ კლინიკური ნიშნების საფუძველზე პრაქტიკულად შეუძლებელია და გადამწყვეტი მისი დიაგნოსტიკისთვის ლაბორატორიული გამოკვლევაა. შესაბამისად, შიდსზე საეჭვო შემთხვევაში დიფერენციული დიაგნოზი გატარებულ უნდა იქნას ყველა იმ დაავადებასთან, რომელიც შიდსის დროს შეიძლება შეგვხვდეს.
გამოცდილება
ცენტრში მუშაობენ მაღალი დონის პროფესიონალი და გამოცდილი ინფექციონისტები
გამოცდილება
ხარისხიანი
დადებითი
24 საათი